Radiolog Gdynia – badania USG

Radiolog to lekarz specjalizujący się w diagnostyce obrazowej. Interpretuje obrazy uzyskiwane przy użyciu różnych metod diagnostycznych i pomaga rozpoznawać lub monitorować choroby oraz urazy. W pracowni Medicorum radiolodzy wykonują przede wszystkim badania ultrasonograficzne USG, obejmujące różne narządy, tkanki, naczynia i elementy układu ruchu.

Podczas USG głowica aparatu emituje fale ultradźwiękowe, które przenikają do tkanek i odbijają się od struktur organizmu. Powracający sygnał jest przetwarzany przez aparat na obraz widoczny na monitorze. Lekarz może na bieżąco oceniać badany obszar i wykonywać potrzebne pomiary.

USG nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, które stosowane jest np. w klasycznym RTG i tomografii komputerowej. Do obrazowania wykorzystywane są fale ultradźwiękowe.

Badanie powinno być jednak wykonywane zgodnie ze wskazaniami i przez odpowiednio przygotowanego specjalistę – brak promieniowania nie oznacza, że każde badanie diagnostyczne trzeba wykonywać bez uzasadnionej potrzeby.

Standardowe badanie USG jest nieinwazyjne i zazwyczaj bezbolesne. Lekarz przykłada głowicę do skóry badanego obszaru i przesuwa ją, obserwując obraz na monitorze. W przypadku bolesnego miejsca ucisk głowicy może czasowo powodować dyskomfort.

W przypadku większości prywatnych badań USG skierowanie nie jest wymagane, choć posiadanie wcześniejszego zalecenia lekarza może ułatwić określenie właściwego zakresu badania.

Jeśli pacjent nie wie, jakie dokładnie USG powinien wybrać, najlepiej potwierdzić rodzaj badania podczas rejestracji lub z lekarzem prowadzącym.

USG jamy brzusznej wymaga odpowiedniego przygotowania, ponieważ pokarm i gazy w przewodzie pokarmowym mogą utrudniać uzyskanie czytelnego obrazu. Standardowo zaleca się pozostanie na czczo przez około 5–6 godzin przed badaniem, unikanie napojów gazowanych i produktów powodujących wzdęcia oraz niepalenie i nieżucie gumy bezpośrednio przed badaniem. Warto również zabrać wyniki wcześniejszych badań tej samej okolicy.

Nie. Sposób przygotowania zależy od badanego obszaru. Na czczo wykonuje się przede wszystkim USG jamy brzusznej oraz część badań dotyczących naczyń jamy brzusznej. Z kolei USG tarczycy, piersi, węzłów chłonnych, jąder czy układu kostno-stawowego zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania.

Standardowe USG służy przede wszystkim do oceny budowy i wyglądu badanych struktur. USG Doppler umożliwia dodatkowo ocenę przepływu krwi w naczyniach, dlatego wykorzystuje się je m.in. w diagnostyce tętnic i żył. W Medicorum dostępne są badania Doppler różnych obszarów, między innymi szyi, kończyn, nerek oraz aorty i tętnic biodrowych.

Aktualna oferta obejmuje między innymi USG jamy brzusznej, piersi, tarczycy, jąder, prostaty, ślinianek, węzłów chłonnych, tkanek miękkich, przepukliny i kanałów pachwinowych, a także szeroki zakres USG Doppler oraz badań ortopedycznych stawów, mięśni i nerwów obwodowych. Dostępne jest również USG przezciemiączkowe oraz USG bioderek niemowląt.

USG może wykazać nieprawidłową zmianę w badanym narządzie lub tkance oraz pozwolić ocenić część jej cech, jednak samo badanie ultrasonograficzne nie zawsze pozwala jednoznacznie określić charakter zmiany. W zależności od wyniku lekarz może zalecić dalszą diagnostykę, np. inne badanie obrazowe lub biopsję.

Tak. Jeżeli wcześniejsze USG, TK, rezonans lub inne badania dotyczyły tej samej okolicy, warto zabrać ich wyniki i – jeśli są dostępne – obrazy. Pozwala to lekarzowi porównać zmiany w czasie.

W opisach badań USG można spotkać wiele skrótów, których znaczenie zależy od rodzaju wykonywanego badania. W położnictwie odnoszą się one najczęściej do wymiarów płodu, ilości płynu owodniowego lub czynności serca, natomiast np. TRUS określa konkretną technikę badania prostaty. Najczęściej spotykane oznaczenia to:

• BPD (Biparietal Diameter) – wymiar dwuciemieniowy głowy płodu, czyli odległość między kośćmi ciemieniowymi;
• HC (Head Circumference) – obwód głowy płodu;
• FL (Femur Length) – długość kości udowej płodu;
• AC (Abdominal Circumference) – obwód brzucha płodu;
• OFD (Occipitofrontal Diameter) – wymiar potyliczno-czołowy głowy płodu;
• EFW (Estimated Fetal Weight) – szacowana masa płodu obliczana na podstawie pomiarów biometrycznych, np. HC, AC i FL;
• TV – najczęściej oznaczenie badania przezpochwowego (transvaginal ultrasound); sposób zapisu może jednak różnić się pomiędzy pracowniami;
• AFI (Amniotic Fluid Index) – indeks płynu owodniowego, wykorzystywany do oceny jego ilości;
• TCD (Transverse Cerebellar Diameter) – poprzeczny wymiar móżdżku płodu;
• TRUS (Transrectal Ultrasound) – USG przezodbytnicze, stosowane przede wszystkim do obrazowania prostaty;
• FHR (Fetal Heart Rate) – częstość pracy serca płodu.

Poszczególne skróty należy zawsze interpretować razem z całym wynikiem badania i wiekiem ciąży. Ten sam skrót może mieć inne znaczenie w zależności od rodzaju USG oraz sposobu opisywania badania przez daną pracownię.

Nie można jednoznacznie powiedzieć, że USG piersi jest „lepsze” od mammografii albo odwrotnie, ponieważ badania te wykorzystuje się w różnych sytuacjach i często wzajemnie się uzupełniają.

U młodszych kobiet, u których piersi zawierają więcej gęstej tkanki gruczołowej, istotną rolę odgrywa USG piersi. Pozwala ono między innymi ocenić strukturę gruczołu oraz dokładniej scharakteryzować wykryte zmiany, np. odróżnić zmianę litą od torbieli. Mammografia jest natomiast podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku raka piersi u kobiet w określonych grupach wiekowych.

Dobór USG, mammografii lub obu badań powinien zależeć od wieku, budowy piersi, występujących objawów i wcześniejszych wyników, a nie wyłącznie od osobistych preferencji.

Skierowanie na USG nie ma co do zasady określonej z góry ważności typu 30, 60 czy 90 dni. Narodowy Fundusz Zdrowia wskazuje, że skierowanie zachowuje ważność tak długo, jak długo istnieją przesłanki medyczne będące podstawą wykonania danego badania – zasadniczo do momentu jego realizacji.

Nie oznacza to jednak, że z badaniem zawsze można dowolnie długo czekać. Jeżeli objawy się nasilą, pojawią się nowe dolegliwości albo zmieni się stan zdrowia, warto ponownie skonsultować się z lekarzem zamiast opierać dalsze postępowanie na starym skierowaniu.

Cena USG zależy od badanego obszaru i rodzaju badania. Według aktualnego cennika Medicorum USG jamy brzusznej kosztuje 300 zł, USG piersi 300 zł, USG tarczycy 300 zł, USG jąder 300 zł, USG węzłów chłonnych 300 zł, USG tkanek miękkich 300 zł, USG prostaty przez powłoki brzuszne 280 zł, a USG prostaty metodą TRUS 280 zł.

Badania dopplerowskie kosztują najczęściej 310 zł, np. Doppler tętnic szyjnych, nerek, tarczycy czy naczyń domózgowych. USG Doppler tętnic jednej kończyny kosztuje 320 zł. W diagnostyce ortopedycznej USG jednego stawu kosztuje 350 zł, USG mięśni jednej okolicy 300 zł, a USG nerwów obwodowych jednej okolicy 350 zł.

Pełny i aktualny zakres badań wraz z cenami znajduje się w cenniku pracowni USG Medicorum.

Ultrasonografia wykorzystuje fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości. Głowica aparatu wysyła je w głąb organizmu, a fale odbijają się w różny sposób od poszczególnych tkanek i narządów. Aparat analizuje powracający sygnał i na jego podstawie tworzy obraz widoczny na monitorze w czasie rzeczywistym.

Podczas badania na skórę nakładany jest specjalny żel, który zapewnia dobry kontakt pomiędzy głowicą a ciałem i ułatwia przenikanie ultradźwięków. USG nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, dzięki czemu różni się pod tym względem od RTG i tomografii komputerowej.

Czas badania zależy od badanego obszaru i zakresu diagnostyki. Standardowe USG trwa zazwyczaj około 15–30 minut, choć prostsze badanie może zakończyć się szybciej, a bardziej rozbudowane – np. obejmujące kilka struktur lub ocenę przepływów Doppler – może potrwać dłużej.

Na długość badania wpływają między innymi rodzaj badanego narządu, wykryte nieprawidłowości, konieczność wykonania dodatkowych pomiarów oraz warunki anatomiczne pacjenta.

USG piersi powinno być wykonywane przez lekarza posiadającego odpowiednie kompetencje w zakresie diagnostyki ultrasonograficznej piersi. W pracowniach diagnostyki obrazowej jest to najczęściej lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, ale obowiązujące wymagania dopuszczają również lekarza innej specjalizacji, jeżeli program jego specjalizacji obejmuje odpowiednie uprawnienia ultrasonograficzne.

Podczas badania oceniana jest nie tylko struktura samych piersi, ale w razie potrzeby również okolica pachowa i regionalne węzły chłonne. USG może służyć do oceny wykrytego guzka, torbieli, zgrubienia lub innych zmian wymagających dokładniejszej diagnostyki.